İman Nedir? İmanın Çeşitleri Nelerdir?

İman en kısa ifadeyle inanma demektir. Fakat imanı sadece inanma olarak adlandırmak kısır bir anlatım olur. İman kavramı inanma kavramını çepeçevre saran kapsamlı bir anlamı ihtiva eder. Dinimiz İslamiyet sadece şekille görülen ibadetlerden ibaret değildir. İslam iman kavramı ile bütünleşiktir.

İmanın Tanımı

İman sözlük anlamı olarak kabul etmek, doğrulamak, onaylamak, güven vermek, güvenlikte olmak, benimsemek, samimi olarak inanmak demektir.

İman terim anlamı olarak Allah-u Tealanın tek ve bir oluşu temelli ve Allahın Hz Muhammed (sav) vasıtasıyla haber verdiği emir ve yasaklarını akıl ile onaylayıp kalp ile tasdik etmektir.

İmanın Mahiyeti

İmanın evi kalptir. İman kavramının bütün gerekliliklerine kalben inanmaktır. Yukarıda da belirttiğimiz üzere imanın mihenk taşı kalp tasdikidir. İmanda burada bir boşluk veya zaafiyet varsa tam iman edilmiş olunmaz.

Görünüşte bir kişi ibadet yapıyor fakat Allahın birlik ve tekliğini gönül aleminde onaylamıyorsa iman etmiş sayılmaz. İman dış ve maddiyatla değil iç ve maneviyatla bağlantılıdır.

İman kavramı gözle görülür bir mahiyette değil soyut bir kavramdır. Namaz kılmak, oruç tutmak, zekat vermek, hacca gitmek gibi ibadetler maddi ve bedeni anlamda elle tutulur, gözle görülür ve hissedilir mahiyettedir. Halbuki iman bunlar gibi somut özelliklerle temaşa edilemez. Evet hissedilir ama oruç gibi açlık ve susuzlukla değil gönül ve ruh süruruyla hissedilir.

“İman dil ile ikrar kalp ile tasdiktir” Ne Demektir?

Bu başlığımıza kadar imanın kalp ve gönül dünyası ile alakalı bir kavram olduğunu anlattık. Burada da “iman dil ile ikrar kalp ile tasdiktir” ifadesinin açıklamasını yapacağız.

İman kavramında imanı gönülde hissetmek ve bu hissiyatın dile getirilmesi de elzemdir. Bu fiil imanın bir parçası değildir. Dünyevi anlamda kişinin inancını göstermesi için gereklidir. Mesela İslamiyeti kabul etmiş bir kişinin imanını kelime-I şehadet ile doğrulaması gerekir. Ancak bu şekilde insanlara dinininİslamiyet olduğunu kanıtlayabilir. Fakat Allah dilin söylediğiyle değil kalpte olanla, gönüllerin içiyle ilgilenir. (Lokman Suresi 23. Ayet)

İmanın Çeşitleri Nelerdir?

İcmali (Toptan) İman

Kelime-i Tevhid ile Kelime-i Şehadet ile iman etmek demektir. İcmali imanda Allahın birliği, tekliği, Hz Muhammed (sav)’in O’nun elçisi olduğu tasdik edilmiş olur. Bu çeşit iman bu kadardan ibarettir. Farklı bir ayrıntı yoktur. Bu yüzden icmali yani toptan iman denilmiştir. Müslümanlığı ilk kabul eden kişilerin imanı icmali iman seviyesindedir.

Tafsili (Ayrıntılı) İman

Tafsili iman imanın gerekliliklerinin hepsine ayrıntılı olarak inanmak demektir. Tafsili iman üç derecededir.

Birinci derece tafsili iman; Allah, Hz Muhammed (sav) ve ahiretin varlığına inanmayı,

İkinci derece tafsili iman; imanın şartlarına ayrı ayrı inanmayı,

Üçüncü derece tafsili iman; Allah’ın emir ve yasaklarına bütünüyle itaati, haram helal, sevap günah fiilleri, muamelat ve ahlak hükümlerine inanmayı içermektedir. İmanda asıl olması gereken üçüncü derece tafsili iman seviyesidir. Bunun için kul imanını kuvvetlendirmede gayretli olmalıdır.

Taklidi İman

Taklidi iman herhangi bilgi veya inanç esasıyla temellendirilmemiş, sadece görünüşte yaşanan içselleştirilememiş iman türüdür.

İçinde yaşanılan toplumun dini kabullerini körü körüne uygulayıp yaşamak taklidi imana bir örnektir. Böyle bir iman dışarıdan gelecek şüphe ve vesveselere açıktır. Samimi olarak iman gönülde yer etmediği için kaybolup gitme tehlikesi altındadır.

Tahkiki İman

Tahkiki iman, iman kavramının gerekliliklerini kalpte hissederek yaşamaktır. Yaratıcımız olan Allahın insanlardan asıl istediği iman seviyesi tahkiki iman seviyesidir. İnsanı ebedi alemde kurtuluşa götürecek olan iman seviyesi yine tahkiki imandır.

İmanı Kuvvetlendirmek İçin Yapılması Gerekenler

İbadet Etmek

İslamiyette iman ve ibadet bütünleşik olarak çalışır. İmanın yapılması gereken farz, vacip ve sünnet olan ibadetlerle beslenmesi gerekir. İbadetine dikkat eden helal haram konularına da dikkat ederek yaşar.

Bu kavramların ayrıntılarına mükellefiyet nedir?, hüküm nedir? başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz. Birbirine bağlantılı olarak işleyen bu sistem imanın kuvvetlenmesi ile sonuçlanır.

Allah-u Teala’yı Anmak Zikir Etmek

Allah-u Teala yarattığı kulları tarafından hatırlanmayı ister. Onu zikretmek, Onun isimlerini söyleyerek veya çeşitli tesbihler çekerek olur. Tamamıyla Onun varlığıyla ilgili olan imanımız ancak Onu çokça anmakla beslenir ve kuvvetlenir.

Allah-u Teala’yı Düşünmek Fikir Etmek

Dinimizde tefekkür diye isimlendirilen Yaratıcının yarattıklarında kendisini görebilmek ancak düşünme ile mümkün olur.

Allah-u Teala’ya Teşekkür / Şükür Etmek

Yaratıcımızın bütün nimetlerinden ötürü Ona teşekkür etmek şükrü ifade eder. Emanetçisi olduğumuz herşey için Ona şükretmek Onun çok hoşlandığı ibadetlerdendir. Nasıl şükredebileceğimizi öğrenmek için şükür nedir ne demektir? nasıl şükretmeliyim? başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Mümin, Kafir, Müşrik, Ehli Kitap, Münafık Kimdir?

Küfür ve Şirk Nedir?

Allaha inanmamak veya imansızlık küfürdür. Şirk Allaha eş ve ortak bir yaratıcının olduğuna inanmak demektir. En büyük günah Tevhid inancına muhalif olan şirktir.

İmani bakımdan insanlar farklı şekillerde nitelendirilirler. Bu sınıflandırma gönüllerdeki inanma veya inanmama tercihleriyle ilgilidir.

Mümin; Allaha ve Onun Rasulüne tam olarak iman etmiş olan kimselerdir. Ayetlerin haberiyle mümin kimseler ahirette cennete girecek olanlardır.

Mümin, Kafir, Müşrik, Ehli Kitap, Münafık Kimdir?
Kafir Kimdir?

Kafir; Allaha inanmayan kimselerdir. Ayetlerin haberiyle kafirler ahirette cehenneme girecek olanlardır.

Müşrik Kimdir?

Müşrik; Allaha şirk koşan anlamına gelir. Müşrik kimseler Allahtan başka ilah veya ilahların olduğuna inanırlar. Ona eş ve ortak koşarlar.

Ehl-i Kitap Kimdir?

Ehl-i Kitap; Kuranda sıklıkla gördüğümüz bu ifade Yahudiler ve Hıristiyanları kapsamaktadır. İslamdan önce gelmiş bu dinlere inanmakta devam edenlere ehli kitap denilir.

Münafık Kimdir?

Münafık; müslümanlar gibi yaşarlar. İbadet ve sözleriyle iman etmiş, müslüman olarak görünürler. Aslında bu kişiler imani olarak inanmazlar. Münafıkların içi başka dışı başkadır. Özü ve sözü bir olan insanlar değillerdir. Münafıklar da kafirler gibi cehennemlik kimselerdir.

Kaynaklar:

  • Kur’an-ı Kerim
  • Hadis-i Şerifler
  • Diyanet Yayınları

 

Diğer Yazılar

İman

Kader Hakkında Merak Ettikleriniz

Kelime-i Şehadet Nedir? Kelime-i Tevhid Nedir?

Allah’a İman Nedir?

İslam Dininin Temel İnanç Esasları Nelerdir?

Kadın erkek

İslam’da Kadının Yeri Nedir?

Tesettür Nedir?

Genel

İslam Dininin Temizliğe Verdiği Önem

Yaşamak İçin 9 Sebep!!!

Sabır Nedir-1

İslam’da Hüküm Nedir?

Güzel Ahlak Ne Demektir? İslami Ahlak Ne Demektir?

Güzel Ahlakta İyi Davranışlar-2

Güzel Ahlakta İyi Davranışlar-1

İslamda Şiddetin Yeri Var mıdır?

Dünya Bir İmtihan Yeridir Ne Demektir?

İslamda İntiharın Hükmü Nedir?

İslamı Seçmek İçin 5 Sebep

İbadet

Namazın Farzları Nelerdir?

İslamın Şartları Nelerdir?

Kurban Nedir? Teşrik Tekbiri Nedir?

Oruç Nedir? Orucun Çeşitleri Nelerdir?

Namaz Çeşitleri Nelerdir?

Namaz Kılmanın Faydaları Nelerdir?

Namaz Nedir? Namaz Nasıl Kılınır?

Kur’an-ı Kerim

Kur’an-ı Kerimin Temel Özellikleri

Dualar

Sekine Duası Nedir Nasıl Okunur? Sekine Duası Niçin Okunur?

What’s Sekine Prayer?

Duanın Kabul Olması İçin 10 Adım!!! 

Veysel Karani Duası Nedir?

Şükürsüzlüğümüze Dair Kuran-ı Kerimden Sitem Ayetleri  

Şükür Nedir? Nasıl Şükretmeliyim?

Tevekkül Nedir? Tevekkül Duaları Nelerdir?

Hz Muhammed

Hz Muhammed (sav) Kimdir? Kısaca

Cahiliye Devri Nedir?

Hadis Nedir? Sünnet Nedir?

 

Bir Cevap Yazın